Drone Việt Nam trước cơ hội bứt phá: Vì sao Việt Nam có thể trở thành trung tâm sản xuất của thế giới?

Trong bối cảnh công nghệ bay không người lái phát triển rất nhanh trên toàn cầu, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt để bứt phá. Tại buổi làm việc với Real-time Robotics, doanh nghiệp chuyên về robot và máy bay không người lái tại Việt Nam, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã đưa ra một thông điệp đáng chú ý: Việt Nam có thể trở thành trung tâm sản xuất drone của thế giới. Nhận định này không chỉ phản ánh tiềm năng của ngành drone, mà còn mở ra kỳ vọng lớn cho các lĩnh vực ứng dụng như trắc địa, khảo sát công trình, đo đạc bản đồ, giám sát hạ tầng và chuyển đổi số trong xây dựng.

Theo bài viết đăng trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 13/03/2026, drone hiện đại không còn là một thiết bị bay đơn thuần. Giá trị cốt lõi của drone nằm ở các thành phần như điều hướng, thị giác máy tính, tính tự hành, AI điều khiển và khả năng tích hợp hệ thống. Điều này đồng nghĩa với việc cuộc chơi không chỉ nằm ở phần cứng, mà nằm rất nhiều ở năng lực phần mềm và công nghệ lõi.

Vì sao Việt Nam có cơ hội bứt phá trong ngành drone?

Theo phân tích của Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, Việt Nam đang hội tụ 4 lợi thế hiếm có để phát triển ngành drone. Lợi thế đầu tiên là năng lực phần mềm và AI. Drone hiện đại phụ thuộc lớn vào navigation, computer vision, autonomy và AI control, trong khi Việt Nam có lực lượng kỹ sư phần mềm đông, AI phát triển nhanh và chi phí R&D còn ở mức cạnh tranh. Đây là nền tảng rất quan trọng nếu muốn đi xa trong ngành UAV và công nghệ bay không người lái

Lợi thế thứ hai là vị trí trong chuỗi cung ứng điện tử Đông Á. Drone cần chip, camera, cảm biến, motor và pin, trong khi Việt Nam nằm gần các trung tâm cung ứng lớn của khu vực như Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản. Vị trí này tạo lợi thế đáng kể về logistics, thời gian cung ứng linh kiện và khả năng tổ chức sản xuất

Lợi thế thứ ba là khả năng sản xuất với chi phí cạnh tranh. Theo bài báo, drone là sản phẩm điện tử nhẹ, cơ khí nhẹ và sản xuất theo module, khá phù hợp với hệ sinh thái sản xuất và lực lượng lao động kỹ thuật tại Việt Nam. Đây là một điểm mạnh quan trọng nếu doanh nghiệp trong nước muốn mở rộng sản xuất, tăng tỷ lệ nội địa hóa và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Lợi thế thứ tư là thị trường ứng dụng nội địa rộng lớn. Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết Việt Nam có rất nhiều không gian để ứng dụng drone trong nông nghiệp, kiểm tra điện, giám sát rừng, biển đảo và logistics. Khi thị trường trong nước đủ mạnh, doanh nghiệp sẽ có điều kiện thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm, tối ưu chi phí và phát triển nhanh hơn

Drone không chỉ là công nghệ mới, mà là cách vận hành mới

Một điểm rất đáng chú ý trong bài viết là drone và robot được xem như công nghệ nền tảng của nền kinh tế mới. Chúng không chỉ giúp con người làm nhanh hơn, mà còn giúp thực hiện những công việc khó, nguy hiểm hoặc đòi hỏi tần suất kiểm tra cao. Theo nội dung bài báo, drone có thể hỗ trợ mạnh trong nông nghiệp, năng lượng, hạ tầng và cứu hộ; cụ thể là giám sát mùa vụ, kiểm tra đường dây và nhà máy, khảo sát – bảo trì công trình, cũng như tiếp cận các khu vực khó tới.

Từ góc nhìn ứng dụng, đây cũng là tín hiệu rất tích cực đối với ngành trắc địa, đo đạc bản đồ và khảo sát công trình. Dựa trên các nhóm ứng dụng mà bài báo nêu ra, có thể thấy drone ngày càng phù hợp với những công việc cần thu thập dữ liệu nhanh, quan sát diện rộng, tiếp cận địa hình phức tạp và theo dõi hiện trạng công trình theo thời gian thực. Đây là phần mở rộng theo góc nhìn thực tiễn từ các ứng dụng đã được nêu trong bài gốc

Khi kết hợp drone với GNSS RTK, công nghệ xử lý ảnh, mô hình số địa hình và phần mềm bản đồ, ngành đo đạc có thể tăng đáng kể năng suất, độ linh hoạt và tốc độ triển khai ngoài thực địa. Với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực khảo sát, xây dựng, quản lý hạ tầng và trắc địa, drone không còn là công nghệ mang tính xu hướng, mà đang dần trở thành một công cụ làm việc thực tế và có giá trị cao. Nhận định này là suy luận ứng dụng từ định hướng khảo sát, hạ tầng và bảo trì công trình đã được bài báo đề cập.

Muốn đi xa, doanh nghiệp Việt phải làm chủ công nghệ lõi

Bài viết cũng nhấn mạnh một thông điệp rất rõ: doanh nghiệp công nghệ Việt Nam muốn đi xa thì không thể chỉ dừng ở gia công hay lắp ráp. Phần giá trị lớn nhất trong chuỗi giá trị toàn cầu nằm ở thiết kế, công nghệ và hệ thống. Khi làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp mới có thể tạo ra sản phẩm mới, mở ra thị trường mới và nâng vị thế cạnh tranh của mình trên phạm vi quốc tế.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, những doanh nghiệp dám đầu tư cho R&D, dám phát triển công nghệ mới và dám bước vào lĩnh vực khó sẽ là những doanh nghiệp dẫn dắt nền kinh tế trong giai đoạn tới. Nhà nước cũng được xác định có vai trò quan trọng trong việc tạo thể chế thông thoáng, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh, khuyến khích nghiên cứu phát triển và trở thành người mua đầu tiên của sản phẩm công nghệ mới

Cơ hội đáng chú ý cho thị trường drone và trắc địa tại Việt Nam

Thông điệp từ buổi làm việc với Real-time Robotics cho thấy drone không còn là một lĩnh vực xa vời, mà đang trở thành một ngành công nghệ có khả năng tạo đột phá thực sự tại Việt Nam. Khi một quốc gia đồng thời có năng lực AI, phần mềm, vị trí thuận lợi trong chuỗi cung ứng điện tử, chi phí sản xuất cạnh tranh và thị trường ứng dụng rộng, khả năng bứt phá là hoàn toàn có cơ sở

Với ngành trắc địa, đây là thời điểm rất đáng chú ý để theo dõi và đón đầu xu hướng. Drone, UAV, GNSS RTK và các giải pháp khảo sát số đang dần kết nối với nhau thành một hệ sinh thái thiết bị hiện đại, giúp nâng cao hiệu quả đo đạc, thu thập dữ liệu và quản lý công trình. Nếu tận dụng tốt làn sóng công nghệ này, Việt Nam không chỉ mở rộng năng lực ứng dụng trong nước mà còn có thể từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường drone toàn cầu